Sala widowiskowa Gminnego Centrum Kultury w Miejscu Piastowym

Ośrodki kultury w małych miejscowościach często są "postrachem" dla mających tam wystąpić artystów. Wizja sali "a'la remiza", ze sprzętem pamiętającym czasy towarzysza Edwarda (i obsługującym go "akustykiem" w podobnej kategorii wiekowej) potrafi wywołać wśród tychże artystów odruch gwałtownego sprzeciwu. I - niestety - wiele jeszcze jest ośrodków o takiej, albo zbliżonej "aparycji". Ale nie Gminne Centrum Kultury i Biblioteka w Miejscu Piastowym, o nie! To obiekt, który - po niedawno zakończonej gruntownej przebudowie - jest, owszem, w stanie niejednego zaszokować, ale w bardzo pozytywnym tego słowa znaczeniu.

Miejsce

Miejsce Piastowe to niewielka miejscowość koło Krosna na Podkarpaciu licząca wg. oficjalnych danych niespełna 2 tysiące mieszkańców (cała gmina, bo Miejsce Piastowe jest siedzibą gminy, to około 13 tysięcy "dusz"). Jednak nie jest to taka zwykła wioska, jakich tysiące jest w Polsce. Dzięki temu, że pod koniec XIX wieku do Miejsca Piastowego trafił ks. Bronisław Markiewicz - który założył tu zakon Michalitów, a przy nim dom i szkołę dla sierot - miejscowość zaczęła rozkwitać. Również w dziedzinie kultury. Wraz z założeniem zakładu dotarli do tej miejscowości ludzie o tzw. "szerokich horyzontach", którzy założyli tu m.in. teatr czy działającą przy szkole ks. Markiewicza orkiestrę dętą. To był początek trwającej ponad 100 lat działalności kulturalnej w Miejscu Piastowym i okolicznych miejscowościach, a wspomniana orkiestra dęta wciąż działa, obchodząc nie tak dawno piękny jubileusz 130-lecia istnienia.

Obiekt

Miejscem działalności kulturalnej był początkowo tzw. "barak", który zbudowano w 1919 roku w miejscu, gdzie obecnie znajduje się Gminne Centrum Kultury. W 1960 roku „Barak” przestaje pełnić rolę sali widowiskowej. Ze względu na stan techniczny podjęto decyzję o jego rozbiórce. Po rozebraniu „Baraku”, w pierwszym kwartale 1960 roku powstał komitet budowy Domu Ludowego w Miejscu Piastowym, dzięki aktywności którego i zaangażowaniu społeczeństwa w roku 1970 ukończono budowę nowego Domu Ludowego. Wykończenie budynku trwało prawie dwa lata, a nowy obiekt posiadał odpowiednie wyposażenie (salę widowiskową ze sceną, oświetlenie sceniczne), dzięki czemu działający tam wciąż zespół teatralny mógł wreszcie występować w swoim budynku i jak na tamte lata, w bardzo komfortowych warunkach.

Jednakże to, co w latach 70. ubiegłego stulecia było uważane za "warunki komfortowe", w XXI wieku daleko odbiegało od standardów wyznaczanych przez nowe obiekty kulturalne. Jak wspomina Wojciech Krężałek, obecny szef działu technicznego ośrodka, był to "klasyczny Dom Ludowy, z salą wykończoną boazerią i płaską podłogą, z archaicznym sprzętem nagłośnieniowym i oświetleniowym".

Remont

W 2017 roku Rada Gminy podejmuje od lat oczekiwaną decyzję o generalnym remoncie budynku Domu Kultury. I choć prace remontowe faktycznie się rozpoczęły, w niedługim czasie zostały - z różnych powodów - wstrzymane. Na szczęście po kilkunastu miesiącach zastoju zostają wznowione, a po kolejnych wyborach samorządowych w maju roku 2024 i zmianie władzy nabierają tempa, aby ostatecznie zakończyć się latem obecnego roku. Z racji sezonu wakacyjnego oficjalne otwarcie obiektu zostało przeniesione na jesień, a odbyło się ono w dniu 10 października 2026 roku, "rozciągając się" na kolejny dzień.

Generalnym wykonawcą przebudowy budynku Gminnego Centrum Kultury i Biblioteki w Miejscu Piastowym została firma ZRB Later, której partnerem technologicznym odpowiedzialnym za technologie sceniczne sali widowiskowej (i nie tylko) została firma Audio Plus. Projekt architektoniczny przebudowy jest autorstwa Renaty Święcińskiej z krośnieńskiego biura architektonicznego Święciński Architekci, kierownikiem kontraktu ze strony Audio Plus był Łukasz Kaźmierczak zaś kierownikiem robót z ramienia Audio Plus został Robert Kukiełka.

Audio Plus odpowiadał za kompleksową instalację i wyposażenia sali widowiskowej oraz pomieszczeń "pomocniczych" (garderoby, korytarze, pokoje techniczne, sale prób itp), czyli za oświetlanie, nagłośnienie, technologię sceny, kinotechnikę oraz system inspicjenta i interkomowy. Partnerami Audio Plusa w realizacji tego zadania były firmy BSC (mechanika sceniczna), Prolight (oświetlenie) i Cine Project (kinotechnika), a za prace instalacyjne odpowiadali Mariusz Kierzkowski i Piotr „ZIKE” Zajkiewicz, który niedawno dołączył do zespołu Audio Plus jako wsparcie techniczne.

Sala widowiskowa Gminnego Centrum Kultury i Biblioteki w Miejscu Piastowym podczas remontu przeszła całkowitą metamorfozę - od "domu ludowego" do nowoczesnej, funkcjonalnej, zaadaptowanej akustycznie i świetnie wyposażonej sali wielofunkcyjnej z widownią wznoszącą dla 248 widzów.

W kompleksowych realizacjach, gdzie obiekt powstaje od zera lub jest całkowicie przebudowywany, istotną kwestią jest współpraca na wielu poziomach - nie tylko wśród ekip wykonawców, ale również (a nawet przede wszystkim) użytkownika obiektu i projektantów oraz wykonawców. W tym przypadku współpraca ta była wzorowa, bowiem technologia sceniczna uwzględniona została już w projekcie architektonicznym, a projekt technologiczny i potrzeby ośrodka w zakresie użytkowania i wykorzystywanych technologii były na bieżąco konsultowane z projektantami.

Współpraca z firmą Audio Plus wyglądała w ten sposób, że sugerowaliśmy im co byłoby dla nas potrzebne, w temacie oświetlenia i nagłośnienia, a jeśli to co proponowaliśmy nie do końca zdałoby egzamin, to od razu był z ich strony feedback, że oczywiście mogą to wykonać, ale później sami będziemy tego żałować.

Wojciech Krężałek - Szef działu technicznego GCKiB w Miejscu Piastowym

Ze względu na finansowanie prace były podzielone i zrealizowane w połowie w 2025 roku, a w drugiej połowie – w 2026. Współpraca z generalnym wykonawcą, firmą ZRB Later, była wręcz wzorcowa. Byli otwarci na sugestie jak coś zrobić tak, by było przyjaźniejsze dla użytkownika lub wygodniejsze do wykonania.

Robert Kukiełka - Audio Plus

Część decyzji była podejmowana na miejscu, analizowaliśmy rzeczywistą sytuację i przy współpracy z architektem wprowadzaliśmy zmiany. W ten sposób na przykład zmodyfikowana została konstrukcja sufitu podwieszanego, aby ukryć most oświetleniowy widowni. Uczestniczyliśmy w wielu mniejszych i większych decyzjach – od kolorystyki po sposób montażu mebli.

Piotr „ZiKE” Zajkiewicz - Audio Plus

Mechanika sceny

Sześć ruchomych (na wciągnikach elektrycznych) mostów oświetleniowych - dwa nad widownią i cztery nad sceną - pozwalają na bardzo elastyczne i dostosowane do obsługiwanego wydarzenia instalowanie oświetlenia. Dodatkowe cztery sztankiety nad sceną pozwalają na kreowanie jej wyglądu, za pomocą elementów scenografii, w bardzo różnorodny sposób.

Ciekawym elementem mechaniki scenicznej jest zapadnia mechaniczna, która oprócz roli zapadni pełni funkcję widny transportowej. Jak mówi Wojciech Krężałek, który oprócz "szefowania" jest też w ośrodku realizatorem oświetlenia, jest on jej najczęstszym użytkownikiem. Wynika to z faktu, że magazyn sprzętu oświetleniowego (oraz dużych elementów scenografii) zlokalizowany jest pod sceną, więc przetransportowanie kejsów z lampami na scenę i na odwrót to, jak sam mówi, "czysta przyjemność".

Kwestie transportu z zewnątrz również zostały rozwiązane w taki sposób, że można podjechać ciężarówką lub większym busem i dostarczyć sprzęt bezpośrednio na scenę, korzystając z drzwi wyładunkowych na tylnej ścianie sceny. W planach jest natomiast doposażenie ich o windę zewnętrzną, tak aby można było w ten sposób wygodnie rozładowywać również mniejsze środki transportu, które "nie sięgają" bezpośrednio do umieszczonych dość wysoko drzwi.

Oświetlenie

Wraz z firmą Prolight Audio Plus zabezpieczył Gminne Centrum Kultury i Bibliotekę w Miejscu Piastowym w niezbędny sprzęt do realizacji praktycznie każdego rodzaju wydarzenia - od spektakli teatralnych po "riderowe" koncerty gwiazd. Pełne zmechanizowanie mostów oświetleniowych i wspomniana zapadnia-widna bardzo przyspieszają montaż i konfigurację systemu oświetleniowego, co stanowi drastyczny przeskok, w porównaniu do tego co było przed remontem.

Przed remontem nie istniała żadna mechanika nad scenę - zamiast sztankietów czy mostów nad sceną były przymocowane na stałe rury, do których światło montowało się korzystając z drabiny - na której spędziłem sporą część mojego "życia" pracując w ośrodku.

Wojciech Krężałek - Szef działu technicznego i realizator oświetlenia w GCKiB w Miejscu Piastowym

Dźwięk

Kwestie dźwiękowe to już domena firmy Audio Plus, które - jak zwykle - zostały dopieszczone w każdym calu. W tej kwestia integrator postawił na sprawdzone rozwiązania renomowanych producentów. Jako system frontowy zastosowano podwieszone po obu stronach sceny dwa grona składające się z modułów L-Acoustics A10i - dwa górne w wersji A10i FOCUS, dolne zaś A10i WIDE. Wsparciem w dole pasma są, schowane pod sceną, cztery subwoofery L-Acoustics KS21i. Pierwsze rzędy widowni dogłaśnia frontfill skonfigurowany z trzech niewielkich, nierzucających się w oczy głośników L-Acoustics 5XT, natomiast do pracy na scenie, jako monitory, przeznaczono 6 zestawów głośnikowych L-Acoustics X12.

Na bocznych i tylnej ścianie widowni zamontowanych jest 10 zestawów szerokopasmowych L-Acoustics X6i, które w trybie kinowym pełnią funkcję głośników surroundowych, ale można też z nich korzystać, jako nagłośnienie efektowe, podczas koncertów czy spektakli teatralnych. Co ciekawe, wszystkie te urządzenia głośnikowe zasilane są z tylko dwóch wzmacniaczy - 16-kanałowych L-Acoustics LA7.16i, co znacząco wpłynęło na oszczędność miejsca w szafie rackowej znajdującej się w amplifikatorni.

Systemy i zestawy głośnikowe to dopiero "połowa sukcesu" - na nic by się przydały, gdyby nie źródła sygnału, które doń dotrą. Toteż Audio Plus wyposażył Gminne Centrum Kultury i Bibliotekę w Miejscu Piastowym w niezbędny zestaw mikrofonów - zarówno przewodowych, jak i bezprzewodowych. W tej drugiej kategorii "królują" tam rozwiązania firmy MiPro, z serii ACT800, zaś przewodowe mikrofony, zarówno do nagłaśniania wokalu, jak i instrumentów, to uznane modele marki Electro-Voice (m.in. RE20, ND76, ND96, ND44, ND46, ND66 czy ND68).

Ważnym, a często pomijanym lub zaniedbywanym aspektem w obiektach kultury, jest komunikacja - między sceną a garderobami czy też stanowiskami realizatorów. W Miejscu Piastowym pracuje profesjonalny system inspicjenta i interkomowy marki RTS, oparty na matrycy ODIN 16 OMS ADVANCE, współpracującej z interkomowymi pulpitami rackowymi, naściennymi i biurkowymi, mikrofonami na gęsiej szyjce MiPro oraz głośnikami systemu rozgłoszeniowego i DSO marek Bosch i Electro-Voice (zasilane ze wzmacniacza Dynacord V600:2).

Współczesne systemy - dźwiękowe, oświetleniowe, multimedialne i komunikacyjne - w dużej mierze bazują (lub współpracują) na rozwiązaniach cyfrowych, najczęściej sieciowych. W przypadku GCKiB "mózgiem" takiego systemu, odpowiedzialnym za konwersję i współpracę sygnałów różnych formatów, jest Auvitran Audio ToolBox AVBx7 z kartami Dante, AVB, DSP i z wejściami analogowymi.

Najbardziej istotne w całej przebudowie według mnie jest wyposażenie sali widowiskowej, bo tutaj jest dusza całego naszego Centrum Kultury. Sprzęt, który został tu zainstalowany, zarówno jeśli chodzi o nagłośnienie, jak i oświetlenie, spełnia warunki w zasadzie wszystkich zespołów, jeśli chodzi o spełnienie ridera. Poza tym klimatyzacja, wentylacja - to wszystko jest również bardzo istotne. Generalnie budynek jest bardzo piękny, funkcjonalny i jest się czym pochwalić.

Janusz Węgrzyn - Dyrektor GCKiB w Miejscu Piastowym

Kino

Sala widowiskowa Gminnego Centrum Kultury i Biblioteki w Miejscu Piastowym jest salą wielofunkcyjną, a więc pełni funkcję nie tylko sali koncertowej czy teatralnej, ale również - dzięki wyposażeniu w wysokiej klasy sprzęt - sali kinowej. Dysponuje w sumie dwoma ekranami - jednym na tyle sceny przygotowanym do wyświetlania projekcji z rzutnika umieszczonego na scenie, oraz drugim, tym "prawdziwym", projekcyjnym marki Kauber - i projektorem EPSON EB-PQ2010W/4K, co wraz ze wspomnianym nagłośnieniowym systemem kinowym pozwala na wyświetlanie filmów w trybie 4K z dźwiękiem typu surround.

Inauguracyjne koncerty i podsumowanie realizacji

Wymienione wyżej systemy mogły pokazać w pełnej krasie "na co je stać", podczas uroczystego otwarcia obiektu w dniach 10 i 11 października. Dzień pierwszy to oficjalna inauguracja ("z pompą") działalności ośrodka w nowym obiekcie, gdzie prezentowano możliwości systemu nagłośnieniowego, oświetleniowego oraz kinowego, podczas przygotowanych pokazów multimedialnych oraz koncertu wspomnianej wcześniej Orkiestry Dętej - tutaj w dużej mierze ukazały się walory akustyczne sali, bowiem koncert orkiestry był nagłośniony tylko w niewielkiej części (perkusja, perkusjonalia, gitara basowa). Dzień drugi to dwa bardzo różne koncerty. Pierwszy to arie operetkowe w wykonaniu solistów i towarzyszącego im zespołu muzycznego, zaś drugi to "mocniejsze uderzenie", czyli koncert zespołu Lombard. W obu tych produkcjach system nagłośnieniowy sprawdził się znakomicie, tak samo jak system oświetleniowy oraz multimedialny, pozwalający na projekcję wizuali podczas występów artystów.

A to dopiero początek, bo jak zapewnia dyrektor Janusz Węgrzyn już są zaplanowane kolejne wydarzenia, tak aby potencjał ośrodka wykorzystać na ile to tylko możliwe.

Od początku wiedzieliśmy, że o sukcesie tego projektu zdecydują ludzie. Jako Audio Plus zebraliśmy zespół najlepszych polskich specjalistów reprezentujących poszczególne branże technologii scenicznej. Za mechanikę sceniczną odpowiadał Michał Czerwonka z BSC, za kinotechnikę Mateusz Wójtowicz z Cine Project, za instalacje Piotr „ZiKE” Zajkiewicz oraz Mariusz Kierzkowski, natomiast za oświetlenie sceniczne Michał Kaczmarek. Kierownikiem robót był Robert Kukiełka.

Chciałbym również podkreślić ogromną rolę generalnego wykonawcy, firmy ZRB Later. W naszej branży często mówi się, że dobry generalny wykonawca jest fundamentem sukcesu całej inwestycji. W tym przypadku trafiliśmy na partnera, który rozumiał znaczenie technologii scenicznej, wspierał nas na każdym etapie realizacji i pomagał rozwiązywać pojawiające się wyzwania.

Duże uznanie należy się również Renacie Święcińskiej z firmy Święciński Architekci . Już od pierwszych rozmów było widać, że doskonale rozumie rolę technologii scenicznej i traktuje ją jako serce obiektu, a nie jeden z wielu elementów wyposażenia. Dzięki temu udało się stworzyć przestrzeń, w której architektura i technologia wzajemnie się uzupełniają.

Łukasz Kaźmierczak - Audio Plus